Sklepy cynamonowe – Bruno Schulz

Bruno Schulz „Sklepy cynamonowe” – streszczenie utworu

„Sklepy cynamonowe” to zbiór opowiadań o życiu żydowskiej rodziny kupieckiej w małym miasteczku na Galicji. Treść jest pełna mistycyzmu, symboliki i zawiera także przemyślenia na temat koncepcji człowieka i artysty (część „Traktat o manekinach”). Głównym bohaterem jest młody chłopak, syn kupców. Jego ojciec jest starszym, schorowanym mężczyzną, którego chorobę, słabości oraz demiurgiczne cechy, syn obserwuje i opisuje z niewyobrażalnym zapałem. Inni domownicy to matka oraz służąca Adela. Bohater wspomina lato w mieście, gdy nie musiał chodzić do szkoły, a jego ojciec przebywał w sanatorium („Sierpień”), dokładnie opisuje kamienicę, w której mieszka. Ojciec chłopaka interesuje się ptactwem („Ptaki”) i na poddaszu zakłada ptaszarnię, gdzie spędza całe dnie, nie interesując się niczym innym. Pewnego dnia Adela usuwa hodowlę bez zgody ojca, a ten staje się coraz większym dziwakiem i samotnikiem. Do domu przychodzą regularnie młode szwaczki – Polda i Paulina, które wieczorami szyją, rozmawiając przy tym. Ojciec zaczyna je obserwować, fascynować się ich młodością, urodą, niewinnym erotyzmem. Mężczyzna prowadzi monolog o procesie dehumanizacji człowieka, w którym porównuje istotę ludzką do manekinów – pozbawionych formy, wolności. Kolejne wspomnienie głównego bohatera dotyczy małego szczeniaka – Nemroda. Chłopiec obserwuje zachowanie zwierzęcia, jego rozwój i kształtowanie się nowej istoty. W innych wspomnieniach pojawia się na przykład wuj Karol, który został na wakacje sam w domu i spędził je na alkoholowych ekscesach. Narrator opisuje szczegółowo miasteczko, w którym żyje. Okazją do zwiedzania kolejnych ulic i zakątków była prośba ojca, by chłopiec udał się do domu i przyniósł mu jego portfel. Chłopak w trakcie wieczornej wędrówki po mieście zapomina o całym świecie i zwiedza ulicę ze „sklepami cynamonowymi”, czyli handlowe kamienice mieszkających tam kupców, a potem jedzie dorożką przez miasto. Pewnego dnia, w czasie wielkiej wichury, ojciec znika z domu, subiekci szukają go, ale bezskutecznie. W ostatnim opowiadaniu „Noc wielkiego sezonu” ojciec jest świadkiem powrotu ptaków – potomstwa zwierząt, które hodował. Były one jednak ślepe, zdeformowane. Przypadkowe dzieci rzucają w nie kamieniami i je zabijają. Ojciec obserwuje wszystko, wraca do sklepu, a Adela parzy poranną kawę.

Ciekawostki:

  • Od roku szkolnego 2019/2020 utwór nie będzie się znajdował w podstawowym spisie lektur, lecz w lekturach rozszerzonych (nieomawianych przez wszystkich uczniów) – (rozporządzenie w sprawie nowej ustawy programowej podpisała Minister Edukacji Narodowej Anna Zalewska 30.1.2018);
  • W miejscowości Drohobycz (obecnie Ukraina), z której pochodzi Bruno Schulz, co dwa lata odbywa się Międzynarodowy Festiwal Brunona Schulza. Do miasta przybywają artyści i intelektualiści inspirujący się twórczością autora „Sklepów cynamonowych”;
  • Twórczość Bruno Schulza jest bliska ekspresjonistycznemu modernizmowi, którego przedstawicielami w literaturze światowej są tacy pisarze, jak: Robert Musil, Franz Kafka, Rainer Maria Rilke;
  • „Sklepy cynamonowe” zostały wydane po raz pierwszy w Polsce w 1933 roku;
  • Bruno Schulz wywodził się z kupieckiej żydowskiej rodziny. W 1941 roku został zamknięty w getcie. Gestapowiec Feliks Landau najpierw go chronił i wykorzystywał talent plastyczny Schulza, potem przyjaciele artysty pomogli mu załatwić fałszywe dokumenty. Dzień przed planowanym opuszczeniem getta Schulz został zastrzelony na ulicy przez gestapo.
  • Bruno Schulz był niezwykle utalentowany plastycznie, był samoukiem. Jego prace ołówkiem, piórkiem czy kredką były pełne karykatur, groteski. Ważną rolę w twórczości pełniły autoportrety;
  • Bruno Schulz wykonał ilustracje do pierwszego wydania „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza;
  • „Sklepy cynamonowe” zawierają wiele wątków autobiograficznych, np.: figura ojca wzorowana na Jakubie Schulzu czy sklep rodziców.

 

Autor: Natalia Staszczak-Prüfer

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden /  Ändern )

Google Foto

Du kommentierst mit Deinem Google-Konto. Abmelden /  Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden /  Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden /  Ändern )

Verbinde mit %s