Podróże z Herodotem – Ryszard Kapuściński

Krótkie streszczenie „Podróże z Herodotem”

„Podróże z Herodotem” to zbiór krótkich reportaży z wypraw autora do różnych krajów Azji i Afryki. Zawierają one wątki autobiograficzne. Są to jego pierwsze podróże służbowe, jakie odbył w latach 60-tych i 70-tych XX wieku. Wszystkie opisy spina ze sobą wożona przez dziennikarza po całym świecie książka autorstwa starożytnego Greka Herodota – „Dzieje”, która stała się w pewnym sensie inspiracją dla autora do pisania reportaży.

Narrator poznał twórczość Herodota jeszcze w trakcie studiów, jego „Dzieje” zabrał w swoją pierwszą zagraniczną podróż i od tego czasu książka towarzyszyła mu niemal wszędzie. Bohater pomiędzy swoimi przemyśleniami na temat starożytnej historii oraz otaczającej go współczesności, streszcza jej treść, stawia różne pytania. Herodot był dla niego pierwszym  na świecie reporterem.

Pierwszym celem podróży a zarazem wyjazdem zagranicznym młodego dziennikarza były Indie. Kraj go fascynuje, pierwszą przeszkodą w zrozumieniu go, jest brak znajomości języka. Dziennikarz obserwuje obrzędy związane z kultem rzeki Nil, czy miasta takie jak Delhi i Kalkuta. Kolejnym krajem, który młody dziennikarz służbowo odwiedza są Chiny. Opisuje chińskie społeczeństwo, kulturę, historię oraz religię. W ramach wymiany między Chinami a Polską ma poznać komunistyczny kraj azjatycki, jednak w związku z zawirowaniami politycznymi, pobyt zostaje przerwany. Kolejnym krajem, który narrator opisuje jest Egipt. Bohater snuje rozważania nad kulturą egipską, która zainspirowała grecką, co wskazuje na to, iż kultura europejska nie pochodzi wcale z Europy. Narrator wyrusza do Konga, gdzie pracuje jako korespondent wojenny, a następnie ucieka z uchodźcami i opisuje różnorodność plemion afrykańskich. Kolejny opisywany przez narratora kraj to Etiopia pod panowaniem totalitarnego cesarza. Sytuacja polityczna w Afryce przypomina mu starożytną historię opisywaną przez Herodota, do której to dziennikarz wciąż się odwołuje. Narrator dostaje zaproszenie do Tanzanii, a następnie do Algierii. Gdy tam przybywa okazuje się, że właśnie nastąpił zamach stanu i obalono panującego władcę. Na wyspie Goree należącej do Senegalu bierze udział w międzynarodowym festiwalu kultury afrykańskiej. Utwór kończy się, gdy narrator opowiada swojemu znajomemu – czeskiemu korespondentowi, o swojej fascynacji Herodotem i jego twórczości. Rozmyśla o tym, jak wyglądały jego podróże, zbieranie materiałów, dlaczego pragnął on spisać swoje przemyślenia i zachować je dla przyszłych pokoleń.

 

Ciekawostki:

  • Od roku szkolnego 2019/2020 utwór nie będzie czytany przez uczniów w całości lecz jedynie we fragmentach (rozporządzenie w sprawie nowej ustawy programowej podpisała Minister Edukacji Narodowej Anna Zalewska 30.1.2018);
  • Alicja Kapuścińska, wdowa po znanym reporterze, założyła w 2009 roku Fundację Herodot imienia Ryszarda Kapuścińskiego, która przyznaje stypendia młodym dziennikarzom zajmującym się reportażami;
  • Ryszard Kapuściński jest jednym z najczęściej tłumaczonych na języki obce polskich pisarzy.
  • Pierwszy zbiór reportaży Kapuścińskiego opublikowano w 1962 roku („Busz po polsku”). „Moje podróże z Herodotem” zostały wydane w 2004 roku.
  • Po śmierci dziennikarza w 2007 roku wydano jeszcze 4 pozycje jego autorstwa.
  • W 2010 roku Artur Domosławski napisał biografię reportera: „Kapuściński non-fiction” (przetłumaczoną również na język niemiecki), która wywołała jednak szereg kontrowersji. Chodziło o wątki polityczne i osobiste. Rodzina Kapuścińskiego zarzuciła autorowi naruszenie prywatności i wytoczyła proces autorowi oraz wydawcy.

Autor: Natalia Staszczak-Prüfer